Beter inzicht krijgen in het feit dat je organisatie zowel letterlijk als figuurlijk waardevol is, een theoretische basis leggen onder wat je intuïtief al doet, en leren prioriteiten te stellen en bewuste keuzes te maken—het zijn slechts enkele belangrijke inzichten die deelnemers meenemen uit de Leergang Sociaal Ondernemen. Marleen van der Kolk en Daniël Klijn zijn beiden over de helft van het executive programma en hebben al veel van het geleerde in de praktijk gebracht binnen hun organisaties.
Achtergrond & Ugentie
Drie jaar geleden richtte Daniël een organisatie op die gericht is op de ontwikkeling en training van sportbesturen. Gezien de recente ontwikkelingen in zowel de breedte- als de topsport is dit het antwoord gebleken op een steeds zichtbaarder en urgenter probleem. Met twintig jaar ervaring op zak laat Daniël zich niet afschrikken door de grote uitdaging waar sportclubs vandaag de dag voor staan.
"Hoe houden we de Nederlandse sportinfrastructuur vitaal en gezond? In Nederland hebben we ongeveer 25.000 verenigingen, die samen leunen op zo'n 200.000—meestal vrijwillige—bestuursleden. Door de privatisering en commercialisering van clubs sinds 2008 dragen deze besturen gezamenlijk een toenemende verantwoordelijkheid. Dit brengt een hoge vraag naar onze diensten met zich mee en vereist snelle professionalisering en groei binnen onze eigen organisatie. Omdat ik in dezelfde kringen met dezelfde mensen bleef bewegen, zocht ik een plek buiten het veld om me verder te ontwikkelen. Gelukkig kon ik me nog inschrijven voor dit programma."
Marleen is directeur van twee stichtingen: Stichting Zwerfjongeren Nederland en Stichting Bouwdepot.
"Via beide stichtingen komen we op voor (dak- en thuisloze) jongeren in kwetsbare posities en pakken we de systeemproblemen aan waar zij tegenaan lopen, terwijl we werken aan het voorkomen van jeugddakloosheid in het algemeen. In Den Haag lobbyen we bijvoorbeeld voor meer aandacht en beleidshervormingen. Ons hoofdkantoor staat in Utrecht, maar we werken landelijk."
Hoe creëer je impact
Marleen vervolgt: "Ik kwam bij het programma terecht via een collega met wie ik samenwerk. Hij was destijds net gestart met de leergang en was er enorm positief over. Ik worstelde al een tijdje met een aantal kernvragen: als stichtingen beloven we impact te leveren en systeemdoorbraken te realiseren voor kwetsbare jongeren. Maar wat is 'impact' precies, en hoe bereik je een betekenisvolle doorbraak? Ik wilde professioneel groeien en sparren met vakgenoten. Zo ben ik in januari van dit jaar met het programma gestart."
“In dit programma leer ik werken met academische modellen en kan ik beter verwoorden waarom ik doe wat ik doe.”
Intuïtie onderbouwen met theorie
"Ik heb me aangemeld omdat ik mijn inzicht in Leergang Sociaal Ondernemen wilde verdiepen," vertelt Daniël. "Op de allereerste dag drong het tot me door dat ik eigenlijk al twintig jaar sociaal ondernemer was... Ik handelde alleen puur op intuïtie in plaats van vanuit een solide theoretische basis."
"Het is verfrissend—een groep waarin iedereen een andere sector en fase van het bedrijf vertegenwoordigt. Dat biedt geweldige kansen om te brainstormen en op dezelfde golflengte te verbinden."
Marleen vult aan: "Het is ook niet eindeloos theoretisch. Je krijgt de theoretische kernkaders aangereikt en wordt vervolgens actief aangemoedigd om die lessen direct toe te passen op je eigen organisatie. Dat is een van mijn favoriete aspecten van deze leergang."
Meer waarde genereren voor de onderneming
"Inkomsten genereren," noemt Daniël als voorbeeld. "Als iets waarde heeft, moet ervoor betaald worden. Toch vond ik het vroeger moeilijk om een prijs te plakken op onze diensten. Bestuursleden doen hun werk vrijwillig en krijgen geen vergoeding—hoe kon ik ze dan om geld vragen? Het programma hielp me inzien dat we dit moeten doen als we vooruit willen en meer mensen willen helpen. Als resultaat hebben we een strategie ontwikkeld om een verdienmodel te koppelen aan lidmaatschappen voor ons digitale leerplatform, dat cursussen en trainingen biedt voor bestuursleden."
Marleen herkent die ervaring: "Zelfvoorzienend worden is essentieel voor elke organisatie die op de lange termijn levensvatbaar wil blijven. Als je volledig afhankelijk bent van subsidies, neem je een groot risico en blijf je onderworpen aan beleidswijzigingen van derden. Het opbouwen van eigen financiële reserves voorkomt situaties waarin je bijvoorbeeld personeel naar huis moet sturen omdat de financiering op is. Bovendien betekent financiële zelfstandigheid dat je zelf aan het roer blijft van je eigen organisatie."
“Financiële zelfstandigheid betekent dat je zelf aan het roer blijft van je eigen organisatie.”
Leren keuzes te maken
"Ik had op dag één al een grote eyeopener," vervolgt Marleen. "'Governance' gaat niet alleen over bestuursstructuur; het gaat ook over je kernwaarden, hoe je met elkaar omgaat, ieders rol in de organisatie en de overkoepelende werkcultuur."
"Ik heb ook het belang geleerd van het maken van duidelijke keuzes. We runnen twee stichtingen die ingewikkelde maatschappelijke thema's aanpakken met één bestuur, ondersteund door een betrekkelijk klein team. Waar moeten we onze focus op richten om maximale impact te behalen? Operationele efficiëntie is een ander belangrijk speerpunt—niet als doel op zich, maar omdat slimmer procesbeheer ons in staat stelt meer te doen. Gelukkig zijn Rome en Parijs ook niet in één dag gebouwd."