Van 'op gevoel' naar een meer theoretische basis, handvatten krijgen om te zorgen dat het hele team dezelfde missie en visie deelt, jezelf losmaken van je organisatie voor een frisse blik en handvatten bij het opschalen. Laura Kistemaker van Uitelkaar.nl en Freddie Krullaars van EcoWare zijn nu halverwege de Leergang Sociaal Ondernemen en hebben al veel in handen om te kijken naar een toekomst waarin hun respectievelijke organisaties kunnen uitbreiden.
Vraagt waarom Laura aan de leergang is begonnen, zegt ze: 'Ik hoorde over de leergang van mensen die hem al hadden gevolgd. Ons bedrijf in de juridische sector lijkt op het eerste gezicht misschien geen sociale onderneming, maar dat zijn we wel. En wat is eigenlijk de definitie van een 'sociale onderneming'?
“Het idee dat bijvoorbeeld alleen een sociale werkplaats een sociale onderneming is, is al lang achterhaald. Je moet ten minste vijftig procent van je inkomsten uit de markt halen om een sociale onderneming genoemd te mogen worden.”
Winst is beperkt, het leeuwendeel wordt geïnvesteerd in het bedrijf. En natuurlijk staat het maken van maatschappelijke impact op nummer één. Volgens die definitie zijn we een echte sociale onderneming. En in het juridische domein zijn er volop kansen om het menselijker te maken. Niet alleen op het gebied waar we nu werken. We hebben de ambitie om uit te breiden. Om dat te bereiken, heb ik een betere basis nodig. En daar komt de leergang in beeld.'
Op de goede weg
Freddie is min of meer in de functie gerold. 'De toenmalige directeur had deze leergang ook gevolgd. Zo kwam hij erachter dat er een operationeel manager nodig was. Daar ben ik voor aangenomen. Door omstandigheden trok de directeur zich terug en heb ik zijn plaats ingenomen. Ik deed veel op mijn gevoel. Dat werkt tot nu toe goed. Maar we willen opschalen, niet naar meer vestigingen door het land, maar naar meer samenwerkingen voor een betere landelijke spreiding zodat meer mensen gebruik kunnen maken van onze diensten en producten. Ik realiseerde me dat het beter was om een sterkere basis te krijgen. Hoe doe ik het nu en doe ik het goed? Tot nu toe zie ik dat we op de goede weg zijn. Ook dat is leuk om te leren.'
Laura kan dat bevestigen.
“De leergang is een soort benchmark. Wat doen we goed, waar kan het anders, hoe doen we het en hoe kan het strakker? Het is een soort spiegel voor je bedrijf.”
Wij willen ook opschalen, groeien in het huidige model. Nu richten we ons nog op de doelgroep die bewust in goed overleg wil scheiden. Maar er is ook een grote groep mensen die hier moeite mee heeft, of al in een conflict zit. We zouden zelfs een oplossing kunnen bieden voor andere partijen die zich bezighouden met sociaal werk en jeugdzorg. Dat vraagt meer van onze organisatie. Daarom ben ik met de leergang gestart. Waar zijn we zelf goed in en waar hebben we andere mensen voor nodig?'
Fijne coaches
Ze hebben beiden veel aan hun respectievelijke coaches. Freddie: 'Je praat met iemand op een ander niveau, gaat veel dieper. Tijdens de workshops blijft het algemener – dat kan niet anders met deelnemers die allemaal uit een andere organisatie komen en een andere achtergrond hebben – maar de coach kent mijn bedrijf beter. Daardoor zit er meer richting in het gesprek en word ik getriggerd om over bepaalde aspecten van de organisatie na te denken. Zo kwam ik erachter dat financiën niet mijn sterkste punt is. Daar kan ik mee aan de slag.'
Laura sluit zich daarbij aan. 'Het is ook fijn om met iemand te praten die met jouw belangen meekijkt. Het voelt bijna als een luxe. Daarnaast ben ik me ook heel bewust van onze positie. Niet alleen die van Uitelkaar.nl specifiek, maar van bedrijven die maatschappelijke impact willen maken. Wij zijn voorlopers. Eigenlijk zouden alle bedrijven deze richting op moeten gaan, maar daar zijn we nog lang niet. Dat maakt ons vernieuwers, pioniers.
“Als wij laten zien dat het kan, wordt het ook voor andere bedrijven en organisaties aantrekkelijker om onze richting te volgen. Hiermee wordt onze organisatie onderdeel van een nieuwe beweging. Dat is een mooi idee.”
Teamwork
'Na sommige workshops denk ik: dit moet ik delen,' vervolgt Laura. 'Eén van de eerste bijeenkomsten ging over het borgen van samenwerking in je team. Hoe begrijp je je team en welke rol speel je daar zelf in? Ik vind het zonde als die kennis alleen bij mij blijft, dus doe ik mijn best om het zoveel mogelijk te delen met de mensen in mijn organisatie. Zo hebben we sessies met het team om elkaar en de missie van het bedrijf beter te begrijpen. Die sessies zorgen voor een goede basis. Handvatten voor deze sessies haal ik uit de workshops, zodat we als team ideeën en richtingen kunnen uitwerken.'
Freddie voegt toe:
“Draagvlak binnen je team is belangrijk. Het is noodzakelijk om verder te komen in de ontwikkelingen van je organisatie. Zorg dat iedereen dezelfde missie en visie deelt. We kregen tijdens een van de workshops een tool om helder te krijgen of iedereen op één lijn zit, en hoe je dat bereikt als dat niet het geval is. Iedereen kan meedenken over de koers van het bedrijf, zodat we samen verder kunnen groeien.”
Freddie heeft ook veel gehad aan het onderdeel organisatie-structuur. 'BV, NV, Stichting, wat is de meest logische structuur voor onze organisatie in de toekomst? We hebben verschillende plannen voor de toekomst. Hoe gaan we dat als stichting organiseren? Wat is er nodig en hoe bereiken we dat? We zijn er nog niet uit, maar de workshop heeft me zeker aan het denken gezet.'
Even loslaten
Freddie: 'Ik zei het al bij de opening van de eerste lesdag. In je organisatie word je meegezogen in de waan van de dag. Daardoor ben je vaak veel te operationeel bezig. Als organisatie zijn we niet groot genoeg om managers aan te nemen die alles voor ons regelen. Dus ben je continu zelf problemen aan het oplossen en dingen aan het regelen. Tijdens zo'n lesdag kun je er even tussenuit, los van je werk. Dat geeft de kans om bepaalde dingen meer van een afstand te bekijken.'
Laura is het daarmee eens. “Een lesdag voelt bijna als een uitje. De afstand die je neemt geeft een ander perspectief, waardoor je beter ziet wat op de langere termijn echt belangrijk is.”
Na de leergang
'Ik ben een groot voorstander van een alumniprogramma,' zegt Laura. 'Tijdens de leergang zit je lekker in het ritme van de bijeenkomsten.
“Je voelt de aanstekelijke energie van anderen. Af en toe een injectie van die energie en kennis na het afronden van de leergang zou heel welkom zijn.”
Wat ik graag in het programma zou zien? Dat vind ik nu nog lastig te zeggen. We zijn met zeven bijeenkomsten nu ongeveer op de helft van het programma. We hebben dus nog niet alles gezien. Verdieping op onderwerpen of het behandelen van thema's die tijdens de leergang niet aan bod zijn gekomen en die je optioneel kunt volgen, lijkt mij een goed idee. En het feit dat je onderdeel blijft van een netwerk van andere organisaties vind ik een belangrijk element. Deel uitmaken van een groep die hetzelfde wil als jij. Binnen onze organisatie werken we met een leuk en betrokken team, maar het is ook fijn om te praten met mensen die jouw visie delen op een andere manier dan de mensen binnen je eigen organisatie.'
De sociale onderneming van Laura Kistemaker
Laura is directeur en mede-oprichter van Uitelkaar.nl. 'Wij helpen mensen op een constructieve, conflictvrije manier door een scheiding. Daarbij willen we aansluiten bij de behoeften van mensen en ons richten op het gemeenschappelijk belang, zodat er een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Hiervoor hebben we een methodiek ontwikkeld, én een digitaal platform.' 'Uitelkaar.nl is opgericht in 2017. Het concept is ontwikkeld in samenwerking met de Overheid. Toen die besloot het project niet voort te zetten, hebben we het zelf gedaan. We vonden een social impact fund dat wilde investeren. In ruil voor die investering wil het fonds financieel rendement én een aantoonbare, meetbare toevoeging van maatschappelijke waarden.
De sociale onderneming van Freddie Krullaars
Freddie is directeur van EcoWare, een sociale onderneming met de ambitie om bij te dragen aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen. 'Dat doen we onder meer met leerwerkplekken in fietsreparatie en het refitten van ICT-apparatuur,' vertelt Freddie. 'Een ander onderdeel van het bedrijf is educatie. We geven workshops, waaronder digitalisering, budgetteren en Nederlands. Basisvaardigheden die mensen kunnen helpen die dit graag willen beheersen in de maatschappij.